Байгууллагууд өөрсдийн гаргаж буй үр нөлөөг хэрхэн үнэлдэг вэ?

НИЙТЭЛСЭН: О. МАНЛАЙБААТАР
Communication Specialist, Educated Enterprise LLC
2020 / 02 / 14     1189

Бүхий л байгууллагууд санаатай ч бай, санаатай бус ч бай хүн болон байгаль дэлхийд эерэг юм уу, сөрөг нөлөө үзүүлж байдаг. Жишээ нь ажилчин цалин, хөлсөө авж буй нь ихэнх байгууллагын гаргадаг санаатай эерэг нөлөө, хувцас үйлдвэрлэлийн улмаас ямар нэгэн усны эх үүсвэр бохирдож буй нь санаатай бус сөрөг нөлөөлөлд орох бол фитнессд хамрагдсан үр дүнд үйлчлүүлэгчийн эрүүл мэнд сайжирч буй нь санаатай эерэг нөлөөлөл юм. Тэгвэл байгууллагууд өөрсдийн гаргаж байдаг төрөл бүрийн үр нөлөөнөөс аль нь хамгийн их хамааралтайг тодорхойлох боломжтой эсэх мөн тухайн үр нөлөө хир их үр дүнтэй байгааг ямар төрлийн мэдээлэл, тоо баримт ашиглан үнэлэх боломжтой юм бол?

Байгууллагууд нь өөрсдийн гаргаж буй үр нөлөө хамаатай эсэх буюу тухайн үр нөлөөнд заавал хяналт тавих шаардлагатай юу, үгүй юу гэдгийг таван шалгуурын үр дүнд олж мэдэх боломжтой. Эдгээр шалгууруудыг зуу, зуун байгууллагууд, хөрөнгө оруулагчидтай хамтран бий болгосон учир эдгээр шалгуурууд нь ямар ч байгууллагын нийгмийн болон байгаль орчины хүрээнд гаргаж буй нөлөөллийн тухай цогц ойлголт өгөх юм.

www.educated.mn

Тухайн үнэлэмжийг хийхэд боломжтой болгохын тулд таван шалгуур үзүүлэлтийг арван таван өөр өгөгдлийн төрөл зүйлд хуваан авч үзнэ. Эдгээр төрөл зүйлүүд нь тухайн байгууллагад өөрийн гаргаж буй үр нөлөөллөөс аль нь хамгийн их нийгэм, байгаль орчинд хамаатайг олж тогтоохоос гадна тухайн үр нөлөөллөөс гарч буй үр дүнд шинжилгээ хийхэд туслах боломжтой. Бий болсон дүн шинжилгээнд үндэслэн байгууллагууд нь өөрсдийн гаргаж буй эерэг үр нөлөөллийг ихэсгэн, сөрөг үр нөлөөллийг багасгах боломжтой болох бөгөөд энэ процесс нь байгууллага өөрийн бий болгож буй үр нөлөөгөө удирдах үйл явц юм.

Энэхүү өгөгдлийн төрөл зүйлүүд дотор нэг нь нэгнээсээ илүү дээр гэсэн зүйл байхгүй бөгөөд байгууллагууд нь ихэвчлэн нөхцөл байдлаасаа хамааран ямар төрлийн өгөгдөл нь тухайн байгууллагын гаргаж буй үр нөлөөг дүгнэхэд зохицохыг шийддэг.

Байгууллага үр нөлөөгөө A, B болон C хэсгүүдэд ангилах нь

Таван шалгуурт хуваагдсан үр нөлөөний үр дүнг A, B, C хэмээх гурван хэсэгт мөн ангилж болно. Энэ нэмэлт ангилал нь олон төрлийн үр нөлөөг бий болгодог байгууллагуудад тун тустай бөгөөд бий болгож буй үр нөлөөгөө макро төвшинд ангилах боломжийг олгодог байна. Нэмэлт ангилал нь байгууллагад нь A аль эсвэл C ангиллын үр нөлөөний алинд нь илүү их анхаарал хандуулахаа шийдэхэд нь тусалдаг.
www.educated.mn

Байгууллагын нийт үр нөлөөг үнэлэн ангилах нь

Байгууллагын нийт үр нөлөө нь байгууллагын хүн болон байгальд үзүүлж буй үр нөлөөний нийлбэр юм. Байгууллага нь тодорхой нэгэн үр нөлөөнд дүн шинжилгээ хийснээр тухайн үр нөлөөнөөс гарч буй нийт үр дүнд доор харуулснаар үнэлгээ хийж болдог.

www.educated.mn

Жишээ нь доор буй графикт нэгэн эмнэлгийн байгууллага таван шалгуурыг ашиглан хүн болон байгальд үзүүлсэн үр нөлөөндөө үнэлгээ хийсэн нь доор дүрслэгджээ. Графикаас харахад тус байгууллага нь эмзэг бүлгийн хүмүүст зохистой хэмжээний орлого олгох (үр нөлөө #3), үйлчлүүлэгчид дээ чухал эерэг үр нөлөө үзүүлдэг үйлчилгээ үзүүлэх (үр нөлөө #2), байгаль орчинд гаргаж буй сөрөг үр нөлөөгөө бууруулахаар идэвхтэйгээр оролдох (үр нөлөө #1) гэх мэт тун чухал хувь нэмрийг нийгэмд үзүүлсэн нь харагдаж байна. Энэ байгууллага нь зөвхөн өөрийн хувьцаа эзэмшигчдэд ашиг тус үзүүлэхийг зорихоос гадна нийгэмд гарч буй асуудлуудыг шийдэхээр зорьж буй учир тухайн байгууллагын нийт үр нөлөө нь “Шийдэлд хувь нэмрээ оруулж буй” хэмээн дүгнэгджээ.

www.educated.mn

Бусад анхааран авч үзэх зүйлс

Байгууллага өөрийн бий болгож буй үр нөлөө нь хүн болон байгальд хамааралтай тохиолдолд тус байгууллага үр нөлөө нь байгууллагын бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ аль эсвэл түүний хангамж, нийлүүлэлтийн хэлхээнээс хамааран гарч буй эсэхийг үл хамааран тухайн үр нөлөөнд харгалзан хяналт тавьдаг. Байгууллага мөн өөрийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээнээс гарсан үр нөлөөгөө хангамж, нийлүүлэлтийн хэлхээнээс гарсан үр нөлөөнөөс ялган авж үздэггүй. Жишээ нь томоохон бизнесүүдийн үр нөлөөгөө удирдахад үйл явцад нь хангамж, нийлүүлэлтийн хэлхээнээс гарсан үр нөлөөгөө хянах нь тус бизнест бүтээгдэхүүн, үйлчилгээнээсээ гарч буй үр нөлөөгөө хянахтай адил тун чухал юм. Байгууллагууд нь өөрсдийн бий болгож эерэг үр нөлөөгөөр шалтаглан сөрөг үр нөлөөгөө тоохгүй орхиж болохгүй юм. Жишээ нь

● Ижил бүлэг хүмүүсийн хооронд – жишээ нь ямар нэгэн хүн илүү цагаар ажиллаж жирийн үеэс их орлого олсон гээд байгууллага түүний эрүүл мэндийг анхаарахгүй үл ойшоон орхих
● Өөр бүлэг хүмүүсийн хооронд – жишээ нь нэг хэсэг бүлэг хүмүүсийн орлогыг сайжруулсан гээд өөр бүлэг хүмүүсийн орлого буурсныг үл ойшоон орхих
● Хүн болон байгалийн хооронд – жишээ нь бүлэг хүмүүст эрчим хүчийг илүү хямдаар хүргэлээ гээд байгальд бий болгосон бохирдлоо үл ойшоон орхих

Байгууллага бүр ямар нэгэн эерэг үр дагаврыг гаргаж авах нь тухайн эерэг үр дагаврыг гаргаж авах үйл явцад зэрэг гарах сөрөг үр нөлөөнөөс илүү ашигтай эсэх талаар шийдвэр гаргадаг. Жишээ нь хүмүүст агаарын түргэн тусламжаар туслах нь тухайн агаарын түргэн тусламжийн байгальд үзүүлж буй хорт нөлөөнөөс даван гарсан ач холбогдолтой эсэхийг шийдэх гэх мэт. Байгууллага мөн ийм төрлийн шийдвэр гаргаж байх явцдаа тухайн шийдвэрээс гарсан сөрөг нөлөөг багасгах зорилго тавих ёстой.


0
ХУВААЛЦСАН

Сэтгэгдэл үлдээх

 
Captcha image